Malatya Eski Ev Tadilatı

Keşifte ne arıyoruz?

Eski ev keşfinde göze bakmakla yetinmiyoruz. Birkaç noktadan sondaj yapıp altyapının gerçek durumunu görmeye çalışıyoruz; çünkü teklifin doğruluğu buna bağlı.

• Buat kapağı açılıp kablo iletkeni ve ek noktaları kontrol edilir
• Priz sökülüp kesit ve topraklama varlığına bakılır
• Pano incelenir; buşonlu sigorta ve ısınma izi aranır
• Bir noktadan su hattı açılıp boru cinsi ve iç durumu görülür
• Zeminde şap sağlamlığı tokmakla kontrol edilir
• Dış duvarda nem ve yalıtım durumu değerlendirilir

Bu kontroller yarım saat sürüyor ve teklifin sonradan değişme ihtimalini iyice düşürüyor.

Alüminyum iletken: tartışmasız değişim

Eski tesisatlarda maliyet nedeniyle kullanılan alüminyum iletken, bakıra göre yüksek dirençli ve zamanla oksitlenerek bağlantı noktalarında ısınıyor. Kesildiğinde gümüş rengi görünen iletken alüminyumdur.

Alüminyum kablolu bir tesisat, başka hiçbir belirti olmasa bile yenilenmeli. Bu, listemizde tartışmaya açık olmayan tek kalem.

Galvaniz boru

Galvaniz borular içten korozyona uğrayıp kesitini kaybediyor. Sonuç: üst katlarda basınç düşmesi, musluktan paslı su ve ek yerlerinde sık damlama.

Tadilat kapsamında duvar zaten açılacaksa boruyu da değiştirmek en mantıklısı. Kolektörlü PEX sisteme geçildiğinde duvar içinde ek yeri kalmıyor ve kaçak riski büyük ölçüde ortadan kalkıyor.

Yalıtım

Eski yapılarda dış duvar genelde yalıtımsız. Duvarın iç yüzeyi kışın soğuyor, iç ortamdaki nem orada yoğuşuyor ve küf başlıyor. Bu duvara boya yapmak birkaç ay sonra aynı noktaya dönmek demek.

Dıştan mantolama en etkili çözüm ama bina kararı gerektiriyor. Daire bazında iç cephe yalıtımı uygulanabiliyor; iç hacimden birkaç santim götürüyor ama yoğuşma sorununu çözüyor.

Sürpriz çıkarsa ne oluyor?

Söküm sonrası gizli bir sorun çıktığında işi durduruyor, fotoğrafını gönderiyor ve ek maliyeti yazılı bildiriyoruz. Siz uygun bulunca devam ediyoruz.

Eski evlerde bu ihtimal yeni yapılara göre yüksek. Bunun için bütçenin %15–20'si kadar bir pay ayırmanızı öneriyoruz; kullanılmazsa cebinizde kalır.

Eski evde işe nereden başlanır?

Eski ev tadilatında ilk adım hayal kurmak değil, mevcut durumu ölçmektir. Tesisatın yaşı ve malzemesi, zeminin kotu, duvarların terazisi, çatının ve cephenin durumu; bunlar bilinmeden yapılan plan iş ortasında değişir.

Keşifte açtığımız birkaç kontrol noktası çoğu şeyi söyler: bir priz kutusu (kablo cinsi), bir su borusu kesiti (galvaniz mi), banyo zemini (yalıtım var mı) ve pano içi (buşon mu, kaçak akım var mı).

Bu dört kontrol yarım saat sürer ve tadilatın kapsamını büyük ölçüde belirler. Tahminle başlanan işlerde bütçe aşımının ana sebebi bu kontrollerin atlanmasıdır.

Yığma yapı mı, betonarme mi?

Betonarme binalarda kolon, kiriş ve perde duvarlar taşıyıcıdır; aradaki tuğla duvarlar bölmedir ve kaldırılabilir. Yığma yapılarda ise duvarların kendisi taşıyıcıdır.

Yığma bir evde duvar kaldırmak, betonarmedeki gibi basit bir karar değildir. Bu durumda yetkili statik ekibin çözümü olmadan hiçbir duvara dokunmuyoruz.

Yapı tipini anlamak için duvar kalınlığı, kolon varlığı ve döşeme tipi ipucu verir; ama kesin karar projeye ve gerektiğinde uzman incelemesine dayanır.

Elektrik: en öncelikli kalem

1990 öncesi tesisatlarda üç sorun neredeyse standarttır: topraklama yoktur, panoda buşonlu sigorta vardır ve bazı hatlarda alüminyum iletken kullanılmıştır.

Alüminyum iletken tartışmasız değişmelidir. Bakıra göre daha dirençlidir, zamanla oksitlenir ve bağlantı noktalarında ısınır. Kesildiğinde gümüş rengi görünür; bakır sarısı değildir.

Pano değişimi ve topraklama, tadilatın en yüksek getirili güvenlik adımıdır. Bütçe sınırlıysa bile bu kalemi ertelemiyoruz.

Su ve gider: görünmeyen yaşlanma

Galvaniz borular dışarıdan sağlam görünür ama iç kesitleri pas ve kireçle daralmıştır. Basınç düşer, su bulanık akar. Boru kesilip içine bakılmadan durumu anlaşılmaz.

Atık su tarafında ise dökme demir ve eski PVC hatlar pürüzlenir; tıkanmalar sıklaşır. Eğim de yıllar içinde bozulmuş olabilir.

Duvar zaten açılacaksa iki hattın da yenilenmesi doğru olandır. Sonradan yapmak, yeni seramiği kırmak demektir.

Yalıtım: konfor ve fatura

Eski evlerde ısı kaybının üç ana yolu vardır: doğrama, dış duvar ve çatı. Üçünü birden yapmak en iyisidir ama bütçe sıralaması genelde şöyle kurulur: önce doğrama ve çatı, sonra dış cephe.

Doğrama değişimi ve çatı yalıtımı, dış cephe mantolamasına göre daha ucuz ve daha hızlı geri döner. Cephe yalıtımı ise bina kararı gerektirdiği için genelde daha uzun sürer.

Yalıtımı yapmadan ısıtma sistemini büyütmek, sorunu çözmez sadece faturayı büyütür. Sıralamayı bu yüzden önemsiyoruz.

Etaplı ilerlemek

Bütçe tamamına yetmiyorsa iş etaplara bölünebilir. Yalnız sıra doğru kurulmalı: duvarın içinde kalacak işler (tesisat, yalıtım, zemin hazırlığı) önce, yüzey işleri (boya, kapı, montaj) sonra.

Sıra bozulduğunda ikinci etap birincisini bozar. Etap planını yazılı çıkarıyoruz; ikinci etaba geldiğimizde birincide neyin nerede bırakıldığı belli oluyor.

Her etabın sonunda ortam yaşanabilir hâlde bırakılır. "Yarım bırakılmış" bir daireyle aylarca yaşamak zorunda kalmıyorsunuz.