Malatya Çatı Yapımı ve Yenileme

Aktarma mı, komple yenileme mi?

Karkas sağlamsa ve örtü yer yer bozulmuşsa aktarma yeterli oluyor: kiremitler sökülüp altyapı onarılıyor, örtü yenilenip geri diziliyor. Maliyeti komple yenilemenin epeyce altında.

Ama ahşap karkasta çürüme, sehim ya da böcek zararı varsa aktarma para kaybı. Karkasa çıkıp bakmadan hangisinin gerektiğini söylemiyoruz.

Malatya'da kar yükü

Çatı karkası, bölgenin kar yüküne göre boyutlanır. Malatya ve çevre ilçelerde kış sert geçebiliyor; özellikle yüksek rakımlı ilçelerde makas aralığı ve kesit buna göre seçiliyor.

Kar tutucu da ihmal edilen bir kalem. Yoldan ve girişten geçilen çatılarda kar kütlesinin toplu kayması ciddi bir risk; saçak üstüne kar tutucu koyuyoruz.

Yalıtım: çatı arası mı, eğim mi?

Çatı arası kullanılmıyorsa yalıtımı döşemeye sermek en ekonomik yol. Çatı arası kullanılacaksa yalıtımın eğim boyunca, örtünün altına uygulanması gerekiyor.

İki durumda da havalandırma bırakılıyor. Nefes almayan çatıda yoğuşma oluyor ve ahşap karkas zamanla çürüyor; yalıtım yaparken bu detayın atlanması sık karşılaştığımız bir hata.

Sızıntı neden göründüğü yerden gelmez?

Su, örtünün altına girdikten sonra ahşap karkas üzerinde eğim boyunca ilerler ve en zayıf noktadan aşağı iner. Tavandaki lekenin hemen üstünü onarmak bu yüzden çoğu zaman işe yaramaz.

Doğru yöntem çatı arasına çıkıp ahşap üzerindeki su izlerini takip etmektir. İzler suyun geldiği yönü gösterir. Çatı arası yoksa dışarıdan bölge bölge su verilerek test yapılır.

Detaylar: baca, dere, mahya

Sızıntıların büyük kısmı örtüden değil birleşim detaylarından çıkar. Baca dibi, dere ve mahya; üçü de çatının su geçirme riskinin yoğunlaştığı noktalardır.

Baca, çatı örtüsünü kesen bir elemandır ve birleşiminde su geçirmez metal etek gerekir. Çoğu çatıda bu detay sadece harçla geçiştirilmiştir; harç çatlar ve su girer.

Dere, çatının en çok su taşıyan bölümüdür. Genişliği ve bindirme mesafesi yağış yoğunluğuna göre olmalıdır; dar yapılmış dere şiddetli yağışta taşar.

Kar yükü ve kar tutucu

Çatı karkası bölgenin kar yüküne göre boyutlanır. Malatya'da ve özellikle yüksek rakımlı ilçelerde bu değer merkeze göre yüksektir; makas aralığı ve kesit buna göre seçilir.

Kar kütlesinin toplu kayması hem olukları söker hem altından geçenler için tehlike yaratır. Yola ve girişe bakan çatılarda saçak üstüne kar tutucu konması gerekir.

Havalandırma: yalıtımın görünmeyen şartı

Yalıtım ile örtü arasında hava geçişi bırakılmalıdır. Nefes almayan çatıda yoğuşma oluşur ve ahşap karkas zamanla çürür.

Bu boşluk saçaktan girip mahyadan çıkacak şekilde tasarlanır. Çatı yalıtımı yapılırken en sık atlanan detay budur ve etkisi yıllar sonra ortaya çıkar.

Aktarma mı, komple yenileme mi?

Karkas sağlam ve örtü yer yer bozulmuşsa aktarma yeterlidir: kiremitler sökülür, altyapı onarılır, örtü yenilenip geri dizilir. Maliyeti komple yenilemenin epeyce altındadır.

Ahşap karkasta çürüme, sehim ya da böcek zararı varsa aktarma para kaybıdır. Bu karar için karkasa çıkıp bakmamız gerekiyor.