Malatya Priz Tamiri ve Montajı

Priz neden ısınır?

Isınmanın kaynağı neredeyse her zaman kötü temastır. Kablonun ucu klemense tam oturmamışsa veya vida zamanla gevşemişse, akım küçük bir yüzeyden geçmek zorunda kalır. Bu noktada direnç artar ve enerji ısıya dönüşür. Yıllar içinde bu ısı önce plastiği sarartır, sonra karartır, en sonunda eritir.

İkinci neden yetersiz kesittir. 1,5 mm² bir hattın ucundaki prize elektrikli ısıtıcı takıldığında kablo sürekli sınırında çalışır. Böyle bir durumda priz değiştirmek sorunu çözmez; hattın kendisi yenilenmeli veya cihaz için ayrı hat çekilmelidir.

Üçüncüsü, çoklu priz kullanımıdır. Tek bir noktadan dört beş yüksek çekişli cihaz beslendiğinde ilk yorulan yer duvardaki prizdir.

Priz değişimi ne zaman yetmez?

Prizi değiştirdikten sonra hâlâ ısınma varsa sorun mekanizmada değildir. Bu durumda kablo ucu kesilip yeniden soyulur, gerekirse buata kadar geri gidilerek ek noktaları kontrol edilir. Isınmanın buat içindeki bir ekten kaynaklandığı vakalar hiç de az değildir.

Aynı hattaki birden fazla prizde ısınma varsa hattın tamamı ve besleyen sigorta gözden geçirilir. Bu artık priz tamiri değil, hat yenilemesi kapsamına girer.

Yeni priz eklerken

Var olan bir prizden zincirleme yeni priz almak kolay yoldur, ancak hattın toplam yükü artacağı için her zaman doğru değildir. Mutfak tezgâhı, klima veya çalışma odası gibi yükü yüksek noktalarda panodan ayrı hat çekilmesini öneriyoruz.

• Tezgâh üstü prizler su sıçramasına karşı en az 15 cm yükseklikte konumlandırılır
• Banyoda priz, duş ve küvet sınırının dışında ve kapaklı tip olmalıdır
• Dış mekân prizlerinde IP44 ve üzeri koruma sınıfı aranır
• Çocuk güvenliği için otomatik kapaklı (perdeli) priz tercih edilir

Priz neden ısınır?

Normal çalışan bir priz ısınmaz. Isınma, o noktada kötü bir temas olduğunu gösterir. Gevşek temas direnç üretir, direnç ısı üretir, ısı da zamanla yalıtımı bozar.

Gevşemenin iki ana sebebi vardır: mekanizmanın yaylarının yorulması ve arka bağlantı vidalarının gevşemesi. İkisi de kullanım yılı arttıkça yaygınlaşır.

Kararmış, sararmış ya da erimiş bir priz artık geç kalınmış bir uyarıdır. O prizi ve arkasındaki kablo ucunu değiştirmek gerekir; aynı hatta birden fazla prizde bu belirti varsa hattın tamamı gözden geçirilmelidir.

Priz mekanizması: markadan çok sınıf

Priz seçiminde belirleyici olan markadan çok mekanizma sınıfıdır. Ucuz mekanizmaların yaylı temasları kısa sürede gevşer; gevşek temas doğrudan ısınma demektir.

Vidalı klemensli mekanizmalar, yaylı (klipsli) olanlara göre daha güvenli bağlantı sağlar; özellikle yüksek çekişli cihazların bağlandığı prizlerde tercih edilmelidir.

Çerçeve ve kapak grubu tamamen estetiktir ve sonradan değiştirilebilir. Bütçe sıkışırsa çerçeveden inin, mekanizmadan inmeyin.

Çoklu priz ve uzatma kablosu

Evde çoklu priz sayısı artıyorsa sorun cihaz sayısında değil hat planındadır. Çoklu prizler, tek bir duvar prizinden beslenen yükü artırır ve o noktayı sürekli sınırında çalıştırır.

Isıtıcı, ütü, elektrikli soba ve su ısıtıcısı gibi yüksek çekişli cihazlar çoklu prizden çalıştırılmamalıdır. Bunlar doğrudan duvar prizine bağlanmalıdır.

Kalıcı çözüm, ihtiyacın olduğu yerlere yeni priz noktası açmaktır. Tadilat sırasında bu neredeyse maliyetsizdir; tadilat yoksa kablo kanalıyla da yapılabilir.

Islak hacim ve dış mekân prizleri

Banyoda priz konumu, su kaynaklarına mesafeye göre kurala bağlıdır. Duş ve küvet yakınına priz konmaz; banyo hattı mutlaka kaçak akım korumalı olmalıdır.

Balkon, bahçe ve teras prizlerinde kapaklı ve nem korumalı (en az IP44) ürün kullanılır. İç mekân prizi dış mekânda birkaç ayda su alır ve kısa devre yapar.

Dış mekân prizleri ayrı bir kaçak akım korumalı hattan beslenmelidir; bir arıza durumunda evin içi etkilenmez.

Yeni priz noktası açmak

Alçıpan duvarda yeni priz açmak kolaydır; kablo profil arasından geçirilir, sıva onarımı gerekmez. Tuğla duvarda ise kanal açmak, kablo çekmek ve sıva–boya onarımı yapmak gerekir.

Kanal, en yakın buattan ya da mevcut bir prizden beslenir. Ama mevcut hattın yükü kontrol edilmelidir; zaten sınırında çalışan bir hatta yeni priz eklemek sigorta atmasına yol açar.

Priz eklerken yükseklik ve konumu mobilya yerleşimine göre belirliyoruz. Yatak başı, çalışma masası ve TV ünitesi en çok ihtiyaç duyulan noktalardır.

USB ve akıllı prizler

USB'li prizler pratiktir ama şarj teknolojisi hızlı değişir; birkaç noktayla sınırlı tutmak mantıklıdır. Yatak başı ve çalışma masası en çok işe yarayan yerlerdir.

Akıllı prizler uzaktan açma–kapama ve tüketim ölçme sağlar. Yüksek güçlü cihazlarda kullanılacaksa cihazın gücüne uygun model seçilmelidir; standart akıllı prizlerin çoğu ısıtıcı gibi yükler için uygun değildir.