Fabrika elektrik tesisatı planlama rehberi

Üretim alanında en sık karşılaştığımız sorun, ilk kurulumda "bugünün ihtiyacına" göre boyutlandırma yapılması. Üç yıl sonra iki makine daha alındığında pano yer vermiyor, tava dolmuş oluyor.

Yedek kapasite: ilk kurulumun en önemli kararı

Ana besleme, pano ve tava kapasitesinde %30–40 yedek pay bırakılmasını öneriyoruz. Bu, ilk yatırımı bir miktar artırır ama ilerideki tadilat maliyetinin yanında küçük kalır.

• Ana besleme kesiti: mevcut yükün %130–140'ına göre
• Pano: en az %30 boş modül yeri ve boş bara noktası
• Kablo tavası: doluluk oranı %50'yi geçmeyecek şekilde
• Kompanzasyon: kademe eklemeye uygun pano boyutu

Yük analizi ve ölçüm

Mevcut bir tesiste kapasite artışı planlanıyorsa, tahmin yerine ölçüm yapılmalı. Enerji analizörü ile faz akımları, gerilim, güç faktörü ve harmonik değerleri belirli bir süre (tercihen bir hafta) kaydedilir.

Bu ölçüm; gerçek tepe yükü, faz dengesizliği ve harmonik bozulma seviyesini gösterir. Üç veri de kapasite kararında belirleyici oluyor ve çoğu zaman beklenenden farklı çıkıyor.

Kablo tavası ve güzergâh

Kabloların düzenli bir tava sisteminde taşınması sadece görüntü meselesi değil. Doğru kurulmuş bir güzergâhta kablo değiştirmek yarım gün sürer; serbest çekilmiş bir tesiste aynı iş üretimi durdurur.

• Kuvvet ve zayıf akım kabloları ayrı tavalarda veya bölmeli tavada
• Tava doluluk oranı sınırlı tutulur, ısınma ve ekleme payı bırakılır
• Her kablo iki ucundan etiketlenir
• Makine bağlantıları esnek boru veya sürüklenmeye dayanıklı kablo ile tamamlanır
• Tava güzergâhı, makine yerleşimi değişse de geçerli kalacak şekilde planlanır

Motor koruma ve yol verme

Motor besleme hatlarında koruma seçimi, motorun gücüne ve yol verme yöntemine göre yapılır. Doğrudan yol vermede kalkış akımı nominal akımın 6–8 katına çıkar; bu, şebekede gerilim çökmesine ve diğer cihazlarda soruna yol açabilir.

Endüstriyel aydınlatma

Üretim alanında aydınlık seviyesi işin türüne göre değişir: genel montaj alanlarında 300–500 lüks, hassas montaj ve kalite kontrol noktalarında 750–1000 lüks, depo ve koridorlarda 150–200 lüks hedeflenir.

Yüksek tavanlı alanlarda armatür seçimi kadar montaj yüksekliği ve ışık dağılım açısı da önemli. Yanlış açı seçimi, tabanda gölgeli bölgeler ve makine üzerinde parlama yaratıyor.

Duruş süresini azaltmak

Sanayide elektrik arızasının maliyeti, tamir bedeli değil üretim kaybı. Bunu azaltmanın yolu planlı bakım:

1. Pano bağlantılarının yıllık tork kontrolü
2. Termal kamera ile ısınma taraması (yılda 1–2 kez)
3. Motor koruma ayarlarının doğrulanması
4. Kompanzasyon kondansatör kapasitelerinin ölçümü
5. Topraklama direnci ölçümü ve raporlaması
6. Kritik yedek parçanın stokta tutulması

Listenin sonundaki kalem özellikle değerli: kontaktör, sigorta, sürücü ve sensör gibi kritik parçaların stokta bulunması, arıza anında saatlerce sürecek tedarik beklemesini sıfırlıyor. Tesisinizin kritik ekipman listesini birlikte çıkarıyoruz.