Elektrik tesisatının yenilenmesi gerektiğini gösteren 7 işaret

Elektrik tesisatının belirli bir kullanım ömrü var, ama bu ömür takvimle değil belirtilerle ölçülür. Aşağıdaki yedi işaretten üçü ve fazlası sizde varsa, tesisat artık idare edilecek değil yenilenecek durumdadır.

1. Sigorta düzenli olarak atıyor

Ayda birkaç kez sigorta atması, tesisatın kapasitesinin bugünkü kullanımınıza yetmediğini gösterir. Özellikle mutfakta iki cihazı aynı anda çalıştırdığınızda atıyorsa, o hat en baştan tek bir cihaz düşünülerek çekilmiştir.

Yapılacak şey sigortayı büyütmek değildir. Bu tam tersine tehlikelidir, çünkü sigortanın görevi kabloyu korumaktır. Doğru çözüm, yüksek çekişli cihazlar için panodan ayrı hat çekmek veya hattın kesitini büyütmektir.

2. Priz veya anahtar ısınıyor

Normal çalışan bir priz ısınmaz. Elinizle dokunduğunuzda sıcaklık hissediyorsanız, o noktada kötü bir temas var demektir. Kötü temas direnç, direnç ısı, ısı da zamanla erime ve yangın riski üretir.

Priz kararmış, sararmış veya erimişse artık geç kalınmış bir uyarıdır. O prizi ve arkasındaki kablo ucunu değiştirmek gerekir; aynı hatta birden fazla prizde bu belirti varsa hattın tamamı gözden geçirilmelidir.

3. Toprak hattı yok veya bağlı değil

1990 öncesi yapılmış tesisatların büyük bölümünde koruma topraklaması ya hiç yoktur ya da prizlerde uçları boşta bırakılmıştır. Prizde toprak fişinin görünmesi, arkada gerçekten bir hat olduğu anlamına gelmez.

Topraklama olmadan kaçak akım rölesi de tam işlevini göremez. Çamaşır makinesi, bulaşık makinesi ve elektrikli su ısıtıcısı gibi metal gövdeli cihazların bulunduğu her evde topraklama zorunlu kabul edilmelidir.

4. Panoda hâlâ buşonlu (seramik) sigorta var

Buşonlu sigortalar aşırı akıma karşı korur, ama kaçak akıma karşı hiçbir koruma sağlamaz. Ayrıca seçicilikleri düşük olduğu için bir arıza tüm daireyi karartır.

Pano değişimi, tesisatın tamamı yenilenmese bile yapılabilecek en yüksek getirili güvenlik adımıdır. Yarım günlük bir işle, kaçak akım koruması ve hat bazında ayrı sigortalama kazanılır.

5. Evde çoklu priz ve uzatma kablosu çoğaldı

Her odada birkaç çoklu priz varsa, sorun cihaz sayınızda değil hat planındadır. Çoklu prizler, tek bir duvar prizinden beslenen yükü artırır ve o noktayı sürekli sınırında çalıştırır.

Kalıcı çözüm, ihtiyacın olduğu yerlere yeni priz noktaları açmaktır. Tadilat yapılıyorsa bu iş neredeyse maliyetsizdir; tadilat yoksa bile kanal veya kablo kanalı ile yapılabilir.

6. Işıklar titriyor veya kısılıyor

Büyük bir cihaz çalıştığında ışıkların kısılması gerilim düşümünü gösterir. Bu, ya hattın kesitinin yetersiz olduğu ya da bir bağlantının gevşediği anlamına gelir. Titreme ise çoğu zaman nötr bağlantısında sorun olduğunu işaret eder.

Nötr sorunları özellikle tehlikelidir çünkü cihazlara normalin üzerinde gerilim bindirebilir. Bu belirtide bekletmeden ölçüm yaptırmak gerekir.

7. Kablolarda alüminyum iletken var

Eski tesisatlarda maliyet nedeniyle kullanılan alüminyum iletken, bakıra göre daha yüksek dirençlidir ve zamanla oksitlenerek bağlantı noktalarında ısınmaya yol açar. Kesildiğinde gümüş rengi görünen, bakır sarısı olmayan iletken alüminyumdur.

Alüminyum iletkenli bir tesisat, diğer belirtiler olmasa bile yenileme kapsamına alınmalıdır. Bu, tartışmasız değişim gerektiren tek kalemdir.

Yenileme kararı verirken

Tesisat yenilemesi mutlaka "her şeyi kırıp baştan yapmak" demek değildir. Mevcut boruların içi kullanılabilir durumdaysa kablo değişimi kırım gerektirmeden yapılabilir. Karar, birkaç noktadan yapılan basit kontrollerle veriliyor:

• Buat kapaklarının açılıp ek noktalarının incelenmesi
• Birkaç prizden kablo yalıtımının kontrol edilmesi
• Pano içindeki ısınma ve kararma izlerinin değerlendirilmesi
• Hat yalıtım direncinin ölçülmesi

Bu kontroller yarım saat sürer ve size hem kapsam hem maliyet konusunda gerçekçi bir tablo verir. Tahminle karar vermek yerine ölçümle karar vermek, hem gereksiz masrafı hem eksik işi önlüyor.