Kuyu pompası nasıl seçilir? Önce kuyu ölçülür

Pompa seçimi katalogdan yapılmıyor; kuyudan yapılıyor. Önce kuyunun ne verdiği ölçülüyor, sonra ona uygun pompa seçiliyor. Tersi sıralama, yanan pompalarla sonuçlanıyor.

1. Kuyu verimi

Kuyunun saatte kaç ton su verebildiği ölçülüyor. Pompanın debisi bu değerin üzerinde olamaz; aksi hâlde kuyu boşalıyor ve pompa susuz çalışıp yanıyor.

Ölçüm sırasında dinamik su seviyesi de belirleniyor: pompa çalışırken su seviyesinin ne kadar düştüğü. Bu, basma yüksekliği hesabının girdisi.

2. Basma yüksekliği

Toplam basma yüksekliği üç bileşenden oluşuyor: dinamik su seviyesi (kuyu derinliği), yükseklik farkı (depoya kadar) ve boru sürtünme kaybı.

Sürtünme kaybı sık atlanıyor. Uzun ve dar borularda bu kayıp ciddi boyutlara ulaşıyor; boru çapı da bu yüzden hesaba giriyor.

3. Kablo kesiti

Kuyudan panoya, panodan enerji kaynağına kadar olan mesafede gerilim düşümü hesaplanmalı. Yetersiz kesit, motorun düşük gerilimle çalışıp ısınmasına yol açıyor.

Arazi hatlarında mesafe uzun olduğu için bu hesap kritik. Doğru kesit seçilmediğinde pompa değil kablo problemi yaşanıyor ama fatura pompaya çıkıyor.

4. Koruma ekipmanı

Pompayı yakan üç şey: susuz çalışma, faz kaybı ve aşırı akım. Üçü için de koruma var ve üçü de panoya konması gereken standart ekipman.

• Kuru çalışma koruması (seviye elektrodu veya akım rölesi)
• Faz koruma rölesi
• Termik manyetik koruma
• Yol verme ekipmanı (yumuşak yol verici veya kondansatör)

"Korumasız bir sisteme sadece şalter takmak" en sık gördüğümüz ve en pahalıya mal olan uygulama.

5. Depo ve hidrofor

Kuyu verimi düşükse pompa sürekli çalışamaz. Bu durumda kuyudan depoya yavaş dolum, depodan kullanıma hidroforla basınçlı verme çözümü uygulanıyor.

Depo yüksek bir kota konabiliyorsa hidrofor ihtiyacı azalıyor ya da tamamen kalkıyor. Arazinin eğimi burada avantaja çevriliyor.

Sık yapılan hatalar

Büyük pompa daha iyi sanılıyor. Oysa kuyunun veremediği debiyi çeken pompa kuyuyu boşaltıyor ve kendini yakıyor.

İkinci sık hata, komşunun pompasının aynısını almak. Kuyular birbirinden farklı; aynı köyde iki kuyunun verimi kat kat değişebiliyor.